Laura Villars : “Seçim kuralları demokrasiyi tıkıyor”

Davaya giden süreç: Adaylıktan mahkeme kapısına

İsviçreli yarış sürücüsü Laura Villars, Aralık 2025’te yapılacak FIA başkanlık seçiminde mevcut başkan Mohammed Ben Sulayem’e karşı aday olma niyetini Eylül ayında duyurmuştu. Ancak FIA’nın seçim kurallarındaki bir “tıkayıcı” madde nedeniyle başka hiçbir adayın fiilen yarışa giremediğini savunan Villars, Paris’te mahkemeye başvurdu. Talep açık: 12 Aralık’ta yapılması planlanan başkanlık seçiminin, uyuşmazlık sonuçlanana dek askıya alınması. Bu başvuru üzerine 10 Kasım’da duruşma tarihi verildi ve taraflar arabuluculuk görüşmesine davet edildi. Villars, “Sakin, açık ve kararlı bir tutumla bu toplantıya katılacağım; amacım şeffaf ve adil bir FIA için samimi bir diyalog” diyor. FIA cephesi ise “süreç gereği yorum yapamayız” açıklamasıyla şimdilik sessizliğini koruyor.

İtirazın hukuki zemini: Şeffaflık, demokrasi ve tüzük vurgusu

Villars’ın hukuki hamlesi FIA tüzüğündeki Madde 1.3’e dayanıyor: “Yönetim, şeffaflık ve demokrasinin en yüksek standartlarına saygı duyar.” Merkezi Paris’te bulunan ve Fransız hukukuna tabi bir dernek statüsündeki FIA’nın, kendi tüzüğüne uygun bir seçim yürütmek zorunda olduğunu belirten Villars, “Bu girişim FIA’ya karşı değil, FIA’yı korumak için” mesajını veriyor. Villars’ın avukatı Robin Binsard, mahkemeden “saatlik acil celp” için yetki aldıklarını ve bunun, ileri sürülen demokratik eksiklerin ciddiye alındığının göstergesi olduğunu paylaşıyor. Villars, daha önce iç demokrasi ve seçim kurallarının şeffaflığı konusunda iki kez kurumsal diyalog çağrısı yaptıklarını ancak yeterli karşılık bulamadıklarını da ekliyor.

Seçim mekaniği neden tıkanıyor? Bölgesel başkan yardımcısı şartı

Sorunun kalbi, adayların seçim başvurusuna altı küresel bölgeden “spor başkan yardımcısı” adayı göstermesini zorunlu kılan kural seti. Bu isimlerin, FIA Dünya Motor Sporları Konseyi’ne aday olabilecekler listesinden seçilmesi gerekiyor. Ancak bu yılın listesinde Güney Amerika için yalnızca bir isim bulunuyor: Fabiana Ecclestone (eski F1 patronu Bernie Ecclestone’un eşi) ve kendisi Ben Sulayem’in ekibinde yer alıyor. Bu durum, rakip adayların Güney Amerika kotasını doldurmasını imkânsız hâle getiriyor; dolayısıyla prosedür, adaylık yolunu fiilen kapatıyor. Diğer bir başkan adayı Tim Mayer da kısa süre önce kampanyasını sonlandırırken FIA’yı “şeffaflıktan uzak” ve “demokrasi yanılsaması” yaratmakla eleştirmiş, etik şikâyetler yaptıklarını duyurmuştu. FIA ise resmi yanıtlarında “yapılandırılmış ve demokratik süreç” vurgusunu yineliyor.

Olası senaryolar: Askıya alma, kayyum ve geçici yetki

Mahkeme Villars lehine karar verirse, başkanlık süreci soruşturma ve düzenleme tamamlanana kadar durdurulabilir. Bu sürecin 12 Aralık’tan uzun sürmesi hâlinde, Ben Sulayem görevde kalır; fakat “bekçi” (caretaker) niteliğinde, stratejik karar alamayacağı sınırlı bir yetkiyle. Hatta mahkeme, sürecin tarafsız yürütülmesi için harici bir kayyum da atayabilir. Bu tablo, FIA tarihindeki önceki itiraz örnekleriyle de yabancı değil: David Ward 2013’te Jean Todt’a karşı ihtiyati tedbir aldırmış, Ari Vatanen 2009’da Todt’la girdiği yarışta arabuluculuğa başvurmuştu; ikisi de seçimde kazanamamış olsa bile, süreçleri hukuki zeminde zorlamışlardı. Bugün gelinen noktada Villars cephesi, “seçime katılımı fiilen engelleyen mekanizmaların” yeniden yazılmasını ve tüzüğe uygun, çoğulcu bir takvimin işletilmesini talep ediyor.